Nasreddin Hoca’nın Bir Karışlık Bilmecesi Masalı
Elif, Ömer ve Nasreddin Hoca aynı sediri ölçer; ama üçünün bulduğu sayı birbirini tutmaz. Sedir gerçekten kısalıp uzuyor olabilir mi? Avludaki bu küçük bilmece, neşeli bir ölçme oyununa dönüşür.


Nasreddin Hoca’nın Bir Karışlık Bilmecesi
Bir varmış, bir yokmuş. Nasreddin Hoca’nın avlusundaki eski sedirin minderi o sabah güneşte havalanıyormuş. Mindersiz sedire oturan Hoca, bir sağa bir sola kıpırdanmış.
— Sedir yerinde, rahatlık gezmeye çıkmış, demiş.
Tam o sırada komşunun çocukları Elif ile Ömer avluya gelmiş. Ellerinde resimli kitapları varmış. Hoca onları dut ağacının altına çağırmış. Birlikte okuyacaklarmış ama sedirin sert tahtası üçünün de pek hoşuna gitmemiş.
Hoca eski minderin yanına yeni bir minder daha diktirmeye karar vermiş. Terzi komşuları, uzunluğunu bildiklerinde kumaşı hazırlayabilirmiş.
— Şu sediri bir ölçelim, demiş Hoca.
Elif elini açmış. Başparmağını tahtanın başına koymuş, serçe parmağının bittiği yerden yeniden başlamış. Bir eliyle ölçerken öbür eliyle küçük izler göstermiş.
— Bir, iki, üç… Sekiz karış!
Ömer hemen arkasından ölçmüş. Onun eli biraz daha büyükmüş. Aynı tahtanın sonuna altı karışta varmış.
— Olmaz, demiş Elif. Ben sekiz buldum.
— Ben de altı buldum, demiş Ömer. Sedir benimle konuşurken kısaldı mı acaba?
Hoca sarığını düzeltip sedire bakmış.
— Hele ben de sorayım.
Kocaman elini açıp ölçmüş. Tahta onun eliyle dört karış gelmiş.
Elif’in gözleri büyümüş.
— Hocam, sedir size gelince iyice küçüldü!
Hoca eğilip tahtanın altına bakmış.
— Ayakları hâlâ aynı yerde. Kaçtığını da görmedim.
— Böyle giderse akşama tabure olacak, demiş. Ben en iyisi şimdiden yerimi ayırayım.
Sedirin bir ucuna ilişmiş. Ömer hemen öbür ucuna oturmuş.
— Benim yerim de küçülmesin!
Elif tahtanın iki ucunu göstermiş.
— Ama bakın, tahta hâlâ buradan buraya.
Hoca kalkıp cübbesinin eteğini silkelemiş.
— Demek sedirin kabahati yok. Boş yere altına üstüne baktık.
Ömer gülmüş ama sorun ortadaymış. Terziye sekiz mi, altı mı, dört mü diyeceklerdi?
— En büyüğünü söyleyelim, demiş Elif. Fazla minder olur, hepimize yeter.
Hoca elini çenesine koymuş.
— Bir de terzi kendi eliyle sekiz karış sayarsa? diye sormuş Ömer.
Hoca avucunu açıp kapatmış.
— O zaman benim elimi de terziye göndermek gerekir. Fakat elim giderse kitabın sayfasını neyle çevireceğim?
Elif gülerek kendi avucunu açmış.
— Ellerimizi göndermeyelim Hocam. Önce neden başka başka sayılar bulduğumuza bakalım.
— Kumaş avlunun kapısına kadar uzanırsa misafirler önce mindere mi basacak, yere mi?
Çocuklar bu kez ellerine bakmış. Elif avucunu Ömer’in avucunun yanına koymuş. Ömer de elini Hoca’nın eliyle yan yana getirmiş. Üç karışın uzunluğu birbirinden farklıymış.
— Biz aynı şeyi sayıyoruz sanmışız, demiş Ömer. Ellerimiz aynı değilmiş.
Elif’in aklına bir fikir gelmiş. Uzun bir kâğıt şeridin üzerine kendi karışının başını ve sonunu işaretlemiş. Sonra iki işaret arasındaki parçayı Hoca’ya uzatmış.
— Hepimiz bunu kullanalım. Katlamadan, arada boşluk bırakmadan.
Hoca kâğıdı alıp tahtanın başına koymuş. Bittiği yere parmağını bastırmış, şeridi oradan yeniden başlatmış. Bu kez o da sekiz bulmuş.
Ömer aynı şeritle ölçmüş. Onun sonucu da sekizmiş.
— Sedir geri büyüdü! diye bağırmış.
— Yoo, demiş Elif. Bu kez aynı parçayla ölçtük.
Ömer bu kez şeridi Elif’e vermiş. Elif de aynı sonucu bulunca Hoca sedirin tahtasına hafifçe vurmuş.
— Gördün mü komşu? Üç ayrı elden geçtin, bu kez boyundan bir şey eksilmedi!
— Kâğıt şerit kimde olsa aynı kalıyor, demiş Elif. Ellerimiz gibi değişmiyor.
Hoca başını sallamış. Sonra cübbesinin cebini yoklamış.
— Peki terziye bu küçük parçayı götürüp sekiz desek yeter mi?
Ömer bir süre düşünmüş.
— Hangi parçadan sekiz olduğunu bilmesi gerekir. Şeridi de götürelim.
Hoca küçük şeridi cebine koyacakken Ömer elini sedirin önünden arkasına uzatmış.
— Uzunluğunu bulduk ama minder ne kadar geniş olacak?
Hoca şeridi geri çıkarmış.
— Şu kadarcık yaparsak sedire minder değil, kemer dikmiş oluruz.
Elif başka bir uzun kâğıdı sedirin üzerine sermiş. Hoca kâğıdı düz tutarken çocuklar tahtanın uçlarını ve genişliğini işaretlemiş. Böylece yalnız “sekiz” demek yerine, nasıl bir minder istediklerini de gösterebileceklermiş.
Hoca uzun şeridi dikkatle toplamış.
— Güzel. Bu kâğıt sediri olduğu yerde tutuyor, ölçüsünü bizimle gezdiriyor.
Birlikte komşularına gitmişler. Terzi, getirdikleri tam boy kâğıdı masasına serip kendi mezurasıyla ölçmüş. Çocukların kullandığı küçük şeridi de yanına koymuş.
— Kaç karıştı bakalım? diye sormuş terzi.
— Sekiz! demiş Ömer. Sonra aceleyle küçük şeridi göstermiş. Sekiz bundan. Sizin elinizle sekiz değil!
Terzi şeridi avucunun yanına koyup gülmüş. Hoca da rahat bir nefes almış.
— İyi ki hatırlattın. Az daha benim elim burada, minder öbür sokakta kalacaktı.
— Ne iyi düşünmüşsünüz, demiş. Şimdi hangi uzunluğu istediğiniz belli.
Ömer Hoca’ya dönmüş.
— Bundan sonra sizin karışınızı mı kullanacağız, Elif’inkini mi?
Hoca iki elini de açmış.
— Önce anlaşacağız, sonra ölçeceğiz. Yoksa benim avucumun gölgesi bile sizin karışa itiraz eder!
Birkaç gün sonra yeni minder gelmiş. Sedirin üzerine tam oturmuş. Elif kitabı açmış, Ömer yanına kurulmuş. Hoca da aralarındaki boş yere oturmuş.
— Bakın, demiş. Ölçüde anlaştık, oturacak yerde de anlaştık.
Sonra gözlerini kısmış.
— Yalnız kitabın sayfalarını benim karışımla saymayın. Hikâye birden kısalmasın!
Avluda üç ayrı kahkaha duyulmuş. Bu kez kimse hangisinin daha uzun olduğunu ölçmeye kalkmamış.
Nasreddin Hoca’nın Bir Karışlık Bilmecesi Masalı İle İlgili Pedagojik Formatta Soru Cevap Bölümü
Birlikte okuduktan sonra bu iki soruyu konuşabilirsiniz. Çocuğun cevabını tamamlaması için zaman tanıyın.
❓ Soru 1: Elif, Ömer ve Hoca aynı sedirde neden farklı sayılar buldu?
✅ Cevap: Elif’in, Ömer’in ve Hoca’nın elleri farklı büyüklükteydi. Daha küçük karışla aynı uzunluğa ulaşmak için daha çok karış saymak gerekti.
❓ Soru 2: Kâğıt şeridi kullanınca üçünün sonucu neden aynı oldu?
✅ Cevap: Üçü de uzunluğu değişmeyen aynı parçayı, arada boşluk bırakmadan kullandı. Terziye de neyin ölçüldüğünü göstermek için tam boy kâğıdı götürdüler.
Nasreddin Hoca’nın Bir Karışlık Bilmecesi Masalı burada sona erdi. Siz de Nasreddin Hoca Masalları kategorimizde okunabilecek kendi masalınızı bizimle paylaşabilirsiniz. Çocuklarla buluşturmak istediğiniz hikâyenizi göndermek için aşağıdaki Masal Gönder görseline tıklayın.




