Gökkuşağı Nasıl Oluşur? Ücretsiz 1 adet Gökkuşağı Boyama Etkinliği
Güneş ışığı, yağmur damlalarının içinden geçerken renklerine ayrılır. Çok sayıda damladan gözüne ulaşan renkli ışığı gökkuşağı olarak görürsün. Gel, bu renkli yayın sırrını birlikte keşfedelim!

Gökkuşağı Nasıl Oluşur ?
Güneş ışığı, yağmur damlalarının içinden geçerken renklerine ayrılır. Çok sayıda damladan gözüne ulaşan renkli ışığı gökkuşağı olarak görürsün. Gel, bu renkli yayın sırrını birlikte keşfedelim!
Yağmur dinmiş, bulutların arasından güneş çıkmış. Bir de bakmışsın, gökyüzünde kocaman bir renk yayı var! Sanki biri eline boyaları alıp göğü süslemiş. Ama gökkuşağını yapan bir fırça değil. Onu görebilmen için güneş ışığı, su damlacıkları ve senin baktığın yer birlikte rol oynar.
Gökkuşağını görmek için neler gerekir?
Gökkuşağını genellikle güneş arkandayken, havadaki yağmur damlaları önündeyken görürsün. Güneş ışığı damlalara ulaşmalı, damlalardan çıkan ışık da gözüne gelmelidir. Yalnızca yağmurun yağması yetmez. Güneşin yeri ve senin hangi yöne baktığın da önemlidir.
Şemada güneşi, çocuğu ve damlaları bul. Çocuk güneşe değil, yağmurun olduğu yöne bakıyor. Mavi kesikli çizgi onun bakış yönünü anlatıyor. Renkli ışık ise damlalardan çocuğun gözüne ulaşır. Bu çizim, nerede durduğumuzu anlamamıza yardım eder; gerçek uzaklıkları göstermez.
Işığın damladaki yolculuğu
Şimdi minicik bir su damlasının içine girdiğimizi hayal edelim. Güneş ışığının bir bölümü burada üç adımlık bir yol izler:
1. Damlaya girer. Işık havadan suya geçerken hızı değişir ve eğik gelen ışık yön değiştirir. Işığın farklı bir ortama geçerken yön değiştirmesine kırılma denir. Kırılma, ışığın bir oyuncak gibi parçalanması değildir.
2. İçeriden geri döner. Işık damlanın arka iç yüzeyine ulaşınca bir bölümü geri döner. Işığın bir yüzeye çarpıp geri dönmesine yansıma denir. Aynada görüntünü görmende de ışığın yansıması rol oynar.
3. Yeniden dışarı çıkar. Işık sudan havaya geçerken bir kez daha kırılır. İçindeki farklı renkler aynı miktarda yön değiştirmez. Böylece renkli ışık farklı açılarda yayılır. Uygun yönden gelen ışık gözüne ulaştığında renkleri görürsün.
Bu şema, tek bir damlada olanları yakından gösteriyor. Ama tek damla gökyüzündeki bütün yayı oluşturmaz. Senin gördüğün gökkuşağına çok sayıda damladan gelen ışık katılır.
Renkler güneş ışığının içinde mi?
Evet! Güneş ışığı bize beyaz görünür ama içinde farklı renkler birlikte bulunur. Su damlaları bu renklerin yollarını biraz ayırır. Sanki birlikte yürüyen bir grubun, yol ayrımında farklı yönlere dağılması gibi düşünebilirsin.
Ana gökkuşağında dıştan içe doğru renkleri şöyle adlandırırız: kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi, lacivert ve mor. Kırmızı en dışta, mor en içtedir.
“Yedi renk” demek, sırayı öğrenmeni kolaylaştırır. Doğada renklerin arasına çizgiler çekilmiş değildir. Tonlar birbirine yumuşakça geçer. Bu yüzden gökkuşağına baktığında her rengi ayrı bir şerit gibi seçemeyebilirsin.
Gökkuşağı Nasıl Oluşur ? Neden yay biçiminde görünür?
Gökkuşağının biçimi aslında bir çemberin parçasıdır. Damlalardan gelen renkli ışığı ancak belirli yönlerden görebilirsin. Bu yönler, güneşin tam karşısındaki noktanın çevresinde bir çember oluşturur. Yerden baktığında genellikle yalnızca ufkun üstündeki kısmını seçersin. Bu yüzden gökkuşağı sana bir yay gibi görünür. Uygun koşullarda yüksekten bakıldığında çemberin tamamı da görülebilir.
Üstünden yürüyebileceğin renkli bir köprü değildir. Gökyüzünde tutulabilecek bir eşya yoktur; gördüğün şey ışığın oluşturduğu bir görüntüdür. Bu nedenle yürüyüp gökkuşağının ucuna dokunamazsın.
Her yağmurdan sonra gökkuşağı çıkar mı?
Hayır. Güneşi kalın bulutlar kapatmış olabilir. Damlalar baktığın yönde olmayabilir veya güneş gökyüzünde çok yüksekte bulunabilir. Gerekli koşullar bir araya gelmezse gökkuşağı görünmez. Onu göremediğinde yanlış bir şey yapmış olmazsın.
Evde kendi renk atölyeni kur
Bir kâğıt ve renkli kalemlerini hazırla. Aşağıdaki boyama sayfasını istersen bir yetişkinle yazdır. Sayfada yedi boyama şeridi, güneş ve damla çizmek için boş alanlar var. Çıktı alamıyorsan benzer bir yayı kendin çizebilirsin.
Önce en dıştaki şeridi kırmızıya boya. Sonra içe doğru ilerle ve renk sırasına bakarak diğerlerini tamamla. Boyanın çizgiyi biraz aşması sorun değil! Ardından güneşi ve yağmur damlalarını çiz. Güneşin arkanda, damlaların önünde olduğunu anlatarak çizimini birine gösterebilirsin.
Gerçek gökkuşağını ararken güneşe doğrudan bakma. Gözlem yapmak için açık pencereye uzanmana, balkona çıkmana veya ıslak zeminde dolaşmana gerek yok. Bugünkü keşfini evde, kâğıt üzerinde güvenle yapabilirsin.
Gökkuşağı Nasıl Oluşur Yazısı için Üç minik soruyla kendini dene.
1. Gökkuşağını ararken güneş önünde mi, arkanda mı olmalı?
2. Işığın suya girerken yön değiştirmesine ne ad veriyoruz?
3. Ana gökkuşağının en dışındaki ve en içindeki renkler hangileri?
Cevapları kontrol et
1. Güneş arkanda olmalı. 2. Kırılma. 3. En dışta kırmızı, en içte mor.
Şimdi çizimine yeniden bak. Küçücük damlaların ve güneş ışığının gökyüzünde böyle büyük bir görüntü oluşturması ne kadar şaşırtıcı, değil mi?


